مطالب داغ
صفحه اصلی » موبایل و تبلت » آَشنایی با مفهوم روت کردن دستگاه‌های مبتنی بر اندروید

آَشنایی با مفهوم روت کردن دستگاه‌های مبتنی بر اندروید

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت اندروید در مقابل دیگر سیستم‌عامل‌های همراه هم‌چون iOS قابلیت شخصی‌سازی و انعطاف‌پذیری آن است. این سیستم‌عامل به جای محدود نمودن تمامی کاربران به چهارچوبی مشخص و یک‌سان، به آن‌ها اجازه می‌دهد تا ظاهر و ساختار کاری این سیستم‌عامل را تا حد زیادی بر اساس سلیقه و نیاز خود دست‌خوش تغییر نمایند. اما اندروید نیز به دلایل مختلفی از جمله حفظ امنیت و کارایی، محدودیت‌های مختلفی را در زمینه ایجاد تغییرات اساسی در سیستم‌عامل و دسترسی به منابع سخت‌افزاری دستگاه اعمال می‌نماید. به همین خاطر گروهی از کاربران برای رفع این محدودیت‌ها و به‌دست آوردن کنترل کامل روی دستگاه خود، اقدام به root نمودن سیستم‌عامل می‌نمایند.

Rooting Android Basics Overview

روت کردن به چه معناست؟

روت(root) کردن به زبان ساده عبارت است از دسترسی یافتن به دستورها، فایل‌های سیستمی و بخش‌هایی از حافظه که در حالت عادی برای کاربران ممنوع است. در واقع کاربر با عملیات روت کردن به مدیر ارشد سیستم‌ بدل شده و به تمام اجزای آن دسترسی کامل می‌یابد. در این حالت کاربر با اختیارات ویژه‌ای که به‌دست می‌آورد، پتانسیل آن را خواهد داشت تا از تمامی محدودیت‌های سیستم‌عامل عبور نموده و آن را به دل‌خواه خود شخصی‌سازی نماید. روت کردن به طور معمول با هدف عبور از محدودیت‌های اعمال شده توسط تولیدکننده‌ دستگاه و اپراتورهای مخابراتی صورت می‌گیرد. پس از روت کردن کاربر قادر خواهد بود اپلیکیشن‌های سیستمی و پیش‌فرض دستگاه را تغییر داده یا حذف نماید، اپلیکیشن‌های خاصی که نیاز به دسترسی‌های مدیریتی دارند را اجرا کند، سیستم‌عامل‌های غیر رسمی و متفرقه را روی دستگاه نصب نموده و فرمان‌های مدیریتی ویژه‌ای را به صورت مستقیم اجرا کند.

همان‌طور که احتمالا می‌دانید سیستم‌عامل اندروید مبتنی بر هسته لینوکس است. تمامی سیستم‌عامل‌های مبتنی بر لینوکس از سیستم فایلی با ساختار درختی بهره می‌برند. دسترسی کاربران عادی به یکی از زیرشاخه‌های این درخت محدود بوده و در نتیجه امکان مشاهده یا ایجاد تغییر در سایر قسمت‌های حافظه برای ایشان وجود ندارد. در این‌گونه سیستم‌عامل‌ها ایجاد تغییرات اساسی در سیستم از طریق ویرایش فایل‌های سیستمی انجام می‌گیرد که دست‌یابی به آن‌ها منوط به در اختیار داشتن دسترسی ریشه (root access) است. با اخذ دسترسی ریشه، کاربر کنترل کامل روی آن سیستم به دست خواهد آورد.

همان‌طور که روت کردن اندروید قدرت و اختیارات کاربر را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد، به همان نسبت سطح ریسک و مسئولیت وی را نیز بالا می‌برد. بسیاری از محدودیت‌های اعمال شده روی سیستم‌عامل‌های همراه با هدف افزایش امنیت و کارایی سیستم تنظیم گردیده‌اند. با روت کردن سیستم‌عامل و عبور از این محدودیت‌ها، مسئولیت حفظ امنیت و کارایی سیستم بر عهده کاربر قرار می‌گیرد. با به‌دست آوردن دسترسی ریشه، کاربر می‌تواند به ویرایش انواع فایل‌های سیستمی بپردازد. حال آن‌که اعمال تغییرات نادرست یا حذف سهوی این فایل‌ها می‌تواند عملکرد سیستم‌عامل را با مشکلاتی جدی مواجه سازد. علاوه بر این، نصب و اجرای اپلیکیشن‌هایی که نیاز به دسترسی روت یا ریشه دارند با ریسک بسیار بالایی همراه است. چرا که چنین اپلیکیشن‌هایی قادر خواهند بود تا با دریافت دسترسی روت، در پشت پرده عملکرد ظاهری خود به سرقت اطلاعات، تخریب یا سوء استفاده از منابع دستگاه همراه کاربر بپردازند.‌

روت کردن اندروید بسیاری از مواقع با jailbreak (جِیل‌برِیک) کردن دستگاه‌های مبتنی بر سیستم‌عامل iOS شرکت اپل مقایسه می‌شود. درحالی‌که این دو مفهوم را نمی‌توان مشابه یک‌دیگر دانست. Jailbreak کردن عبارت است از دور زدن برخی ممنوعیت‌های اعمال شده توسط شرکت اپل برای کاربران از جمله نصب اپلیکیشن‌های تایید نشده و غیررسمی از طریق sideload کردن، ایجاد تغییر در سیستم‌عامل و اخذ دسترسی‌های ویژه مدیریتی. از این میان تنها آخرین مورد را می‌توان با روت کردن اندروید مقایسه نمود. چرا که دستگاه‌های مبتنی بر اندروید به طور معمول امکان نصب اپلیکیشن‌ از منابع تاییدنشده و غیررسمی را با فعال‌سازی گزینه “Unknown sources” در قسمت تنظیمات یا از طریق فراهم می‌آورند. بنابراین برای نصب اپلیکیشن‌های خارج از فروشگاه رسمی گوگل (Google Play) نیازی به روت کردن اندروید نیست. هم‌چنین بسیاری از تولیدکنندگان هم‌چون   ، برای همه یا بخشی از دستگاه‌های همراه اندرویدی خود امکان بازکردن قفل bootloader و نصب سیستم‌عامل‌های شخصی‌سازی شده را به طور رسمی ارائه می‌نمایند. در نتیجه بخشی از کاربران اندروید حتی برای تغییر سیستم‌عامل و نصب ROMهای شخصی‌سازی شده نیز نیازی به روت کردن ندارند.

Rooting Android Basics Overview

مزایای روت کردن اندروید

روت کردن اندروید برای کاربر امکان کنترل کامل ظاهر و عملکرد سیستم‌عامل را فراهم می‌آورد. با دسترسی ریشه (root) کاربر به تمامی فایل‌های سیستمی دستگاه دسترسی یافته و امکان شخصی‌سازی تمامی جنبه‌های سیستم‌عامل را خواهد داشت. در این حالت سطح دانش و تجربه کاربر در برنامه‌نویسی و مهارت وی در کار با لینوکس است که سطح شخصی‌سازی و توانایی کنترل اجزای مختلف سیستم را تعیین خواهد نمود. در صورت آشنایی نداشتن کاربر با برنامه‌نویسی، مزایای حاصل از روت کردن اندروید برای وی محدود به شخصی‌سازی‌ها و ابزارهای مختلفی خواهد بود که توسط توسعه‌دهندگان مختلف در منابعی هم‌چون منتشر می‌شوند. برخی از مزایای مشخص و مستقیم روت کردن اندروید در ادامه مورد اشاره قرار گرفته‌اند.

• کنترل کامل روی اپلیکیشن‌ها: یکی از مهم‌ترین مزایای روت کردن اندروید، به دست آوردن کنترل کامل روی اپلیکیشن‌های نصب شده است. در حالت روت کاربر قادر خواهد بود تا تمامی اپلیکیشن‌ها را به صورت تکی یا گروهی نصب، حذف یا ویرایش نماید. به این ترتیب رهایی از شر اپلیکیشن‌های از پیش ‌نصب‌شده توسط تولیدکنندگان و اپراتورها – که به اصطلاح bloatware خوانده می‌شوند — امکان‌پذیر خواهد بود. امروزه بسیاری از دستگاه‌های همراه مملو از این گونه اپلیکیشن‌ها هستند که بسیاری از مواقع نیز اصلا مورد استفاده کاربر قرار نگرفته، تنها موجب شلوغ شدن لیست اپلیکیشن‌ها و اشغال بیهوده حافظه دستگاه می‌شوند. پس از روت شدن اندروید کاربر می‌تواند این اپلیکیشن‌ها که در حالت عادی قابل حذف نیستند را به راحتی و برای همیشه از حافظه دستگاه پاک کند. البته بایستی مراقب بود تا حذف این اپلیکیشن‌ها اشکالی در عملکرد دستگاه ایجاد ننماید. لذا بهتر است ابتدا به کمک اپلیکیشنی هم‌چون Titanium Backup اپلیکیشن‌‌های مورد نظر را فریز کرده و در صورتی که مشکل خاصی مشاهده نشد، اقدام به حذف آن‌ها نمود.

• پشتیبان‌گیری کامل و واقعی: اگرچه در حالت عادی می‌توان به کمک حساب کاربری گوگل و دیگر راه‌کارهای ابری، فایل‌های کاربر، بخش‌هایی از تنظیمات دستگاه و داده‌های مربوط به برخی اپلیکیشن‌ها را پشتیبان‌گیری نمود، اما این روش با نواقص و مشکلات متعددی همراه است. در درجه اول این روش‌ها به طور معمول یک پشتیبان‌گیری واقعی محسوب نگردیده، تنها لیستی از اپلیکیشن‌هایی که بایستی دانلود شده و تغییراتی که لازم است در تنظیمات دستگاه انجام گیرد را نگه‌داری می‌نمایند. در درجه دوم این راه‌کارهای پشتیبان‌گیری بسیار ناقص بوده و بخش قابل توجهی از تنظیمات دستگاه، اپلیکیشن‌های سیستمی، داده‌های مختلف و تنظیمات اپلیکیشن‌ها را نمی‌توانند نگه‌داری و بازیابی کنند. در‌حالی‌که پس از روت کردن با دسترسی نامحدود به کل سیستم فایل، پشتیبان‌گیری کامل و واقعی میسر خواهد شد. در این حالت اپلیکیشن‌هایی هم‌چون Titanium Backup قابلیت پشتیبان‌گیری کامل از تمامی داده‌ها و اپلیکیشن‌ها را به صورت خودکار و زمان‌بندی شده ارائه می‌نمایند. علاوه بر این، ابزاری هم‌چون ClockwokMod Recovery امکان پشتیبان‌گیری کامل از دستگاه را به گونه‌ای فراهم می‌آورد که حتی اگر به هر دلیل سیستم‌عامل دچار مشکلی اساسی شده و قادر به بوت شدن نبود، بتوان دستگاه را به حالت قبل بازیابی نمود. این ابزار ریکاوری از طریق بوت لودر و با نگاه داشتن ترکیبی از دکمه‌های سخت‌افزاری پیش از بوت شدن سیستم‌عامل قابل دسترس بوده و عملیات خود را خارج از محیط رابط گرافیکی اندروید انجام می‌دهد. از آن‌جا که کاربران به طور معمول پس از روت کردن اندروید اقدام به ایجاد تغییرات مختلف در سیستم‌عامل و نصب رام‌های شخصی‌سازی شده می‌نمایند، استفاده از این نوع روش‌های پشتیبان‌گیری ضروری خواهد بود.

درباره مهندس رضا نقاش زاده

دیدگاهتان را بنویسید

alldigi.ir